Friday, 16 May 2025

ස්වභාවික භාෂා සැකසුම(Natural Language Processing-NLP)

 









ස්වාභාවික භාෂා සැකසුම (Natural Language Processing - NLP) යනු කුමක්ද?

ස්වාභාවික භාෂා සැකසුම (NLP) යනු මිනිසුන් භාවිතා කරන භාෂාව එනම්, සිංහල, ‌දෙමළ,ඉංග්‍රීසි වැනි        පරිගණකයකට තේරුම් ගත හැකි, විශ්ලේෂණය කළ හැකි, සහ ප්‍රතිචාර දැක්විය හැකි වන පරිදි සැකසීමේ ක්‍රියාවලියකි. මෙය කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) හි අනුශාසනයක් වන අතර, පරිගණකයන්ට මිනිස් භාෂාව අවබෝධ කර ගැනීමට, සැකසීමට, සහ ප්‍රතිචාර දක්වීමට උපකාරී වේ.

සරලව ම කියනවනම් එය මිනිස් භාෂාව පරිගණකයක් හට තේරුම් ගන්න හැදෙන ක්‍රියාවලිය තමයි NLP කියන්නේ.

 NLP ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය

NLP ක්‍රියාවලිය ව්‍යාප්ත ක්‍රම කිහිපයකින් සමන්විත වේ. එනම්,
                
                   1. Tokenization – වාක්‍යයන් පද වලට බෙදීම.

                   2. Part-of-Speech Tagging – පද වල ව්‍යාකරණමය කාර්යයන් හඳුනා ගැනීම             
                                                                 (නාමපදක්‍රියාව,ආදී).

                   3. Parsing – වාක්‍ය ව්‍යුහය විශ්ලේෂණය කිරීම.

                   4. Named Entity Recognition (NER) – නම, ස්ථානය, දිනය වැනි පද හඳුනා ගැනීම.

                   5. Sentiment Analysis – වාක්‍යයක හෝ පෙළක හැඟීම් හඳුනා ගැනීම (ආනන්දය, කේන්තිය, ආදී).

                   6. Machine Translation – භාෂා අතර පරිවර්තනය (උදා: Google Translate).

                   7. Speech Recognition – කථනය ලිවීම (උදා: Siri, Google Assistant).

 

NLP යොදාගන්නා ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර

1. භාෂා පරිවර්තනය - Google Translate වැනි මෙවලම්.

2. භාෂා හැඳින්වීම - Siri, Google Assistant වැනි දෘශ්‍ය සහ ස්වරාධාරිත පද්ධති.

3. අන්තර්ගත විශ්ලේෂණය - Email spam filtering, sentiment analysis (ආවේශ විශ්ලේෂණය).

4. පැනයට පිළිතුරු ලබාදීම - ChatGPT වැනි පද්ධති.

5. දෙබසුවකින් තොරතුරු ලබාගැනීම  - Search engines, voice search.


NLP සඳහා භාවිතා වන තාක්ෂණ

1. Machine Learning - පරිගණකයන්ට දත්ත මත පදනම්ව ඉගෙන ගැනීම.

2. Deep Learning - නියුනතම මිනිස් මැදිහත්වීමෙන් ඉගෙනීම.

3. Neural Networks - මිනිස් මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය අනුරූප කරන පද්ධති.

NLP හි වැදගත්කම

NLP මඟින් පරිගණකයන්ට මිනිස් භාෂාව තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව ලබා දීමෙන්, තොරතුරු සෙවීම, පරිවර්තනය, සහ කථනය හරහා පරිගණකයන් සමඟ සන්නිවේදනය කිරීම පහසු වේ. මෙය විශේෂයෙන්ම ව්‍යාපාර, අධ්‍යාපන, සහ සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍ර වල ප්‍රයෝජනවත් වේ.


කේ.ජී.පී.උමයංගනා ප්‍රේමරත්න

ජන සන්නිවේදන අධ්‍යයන අංශය

කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය




9 comments:

කෘතීම බුද්ධිය පිළිබද නෛතික හා සමාජීය පැතිකඩ(Ethical and social aspects)

  කෘත්‍රිම බුද්ධිය පිළිබඳ නෛතික හා සමාජීය පැතිකඩ අදායම් (Pros)  කාර්යක්ෂමතාවය - වැඩ automate කිරීමෙන් වේලාව සහ අඩු වේ.   නවෝත්පාදනය - සෞඛ්‍ය...